Wil je duurzamer tuinieren en je planten voeden met natuurlijke, gratis meststof? Dan is het tijd om zelf een composthoop te maken. Een goed opgebouwde composthoop verandert tuinafval in rijke, voedzame compost waar jouw tuin je dankbaar voor zal zijn. In dit artikel lees je hoe je een composthoop opzet, wat je wel en niet mag gebruiken, hoe je het proces versnelt en specifieke tips voor een gras composthoop of blad composthoop. Ook legt tuinredacteur Annemarie in een video uit hoe je zelf compost maakt.
Toen ik jonger was, hadden we thuis in de achtertuin bij mijn vader altijd een grote composthoop. Mijn vader hield daar alles netjes bij: lagen takken, groenteafval, bladeren, het was bijna een ritueel. Ik vond het toen vooral iets wat gewoon gebeurde, onderdeel van de tuin. Pas later besefte ik hoeveel waarde daar eigenlijk in zat. Want wat is er nu mooier dan nieuwe gewassen laten groeien door deze met etensresten en ander groenafval te voeden?!
Een composthoop is een verzameling van organisch materiaal zoals tuinafval en keukenresten die onder de juiste omstandigheden wordt omgezet in compost. Compost is een kruimelige, donkerbruine substantie die rijk is aan voedingsstoffen. Het verbetert de bodemstructuur, stimuleert het bodemleven en houdt vocht beter vast. Composteren doe je met hulp van licht, lucht, vocht én miljoenen micro-organismen. Binnen 6 tot 12 maanden kun je van afval waardevolle humus maken.
Het opzetten van een composthoop hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Volg deze stappen:
1. Kies de juiste plek
Een composthoop plaats je bij voorkeur op een schaduwrijke plek, beschut tegen wind en felle zon. Zo voorkom je uitdroging of oververhitting. Direct contact met de grond is belangrijk, zodat micro-organismen en wormen hun werk kunnen doen.
2. Bepaal de afmetingen
Een goede composthoop is minimaal 1,20 meter hoog en maximaal 2 meter breed. Dit formaat zorgt voor voldoende massa om het proces op gang te brengen zonder dat de hoop te snel uitdroogt of juist te nat blijft.
3. Begin met een luchtige onderlaag
Gebruik grove takken of stro als onderlaag. Dit zorgt voor een goede afwatering en luchtcirculatie, essentieel voor een gezonde compostering.
Het geheim van een succesvolle composthoop is variatie. Wissel natte, stikstofrijke materialen (zoals gras en groenteafval) af met droge, koolstofrijke materialen (zoals bladeren en stro). Denk aan het volgende:
Stikstofrijke (groene) materialen:
Koolstofrijke (bruine) materialen:
Tip: Strooi af en toe een handje kalk over je composthoop. Dit versnelt het composteringsproces en voorkomt verzuring.
Gras is stikstofrijk en composteert snel, maar dikke lagen gaan rotten als ze te compact zijn. Maak daarom van je gras composthoop geen monolaag, maar meng het gras direct met droog materiaal zoals bladeren, takjes of versnipperd papier. Dit voorkomt luchtgebrek en nare geurtjes.
Bladeren zijn uitstekend materiaal voor je composthoop, maar ook hier geldt: variatie is key. Blad bevat veel koolstof maar weinig stikstof, dus meng ze met groen afval. Gebruik bij voorkeur blad van appel, kastanje, linde, es, wilg en populier, deze verteren snel. Blad van eik of beuk verteert langzamer, en kan beter in kleinere hoeveelheden worden toegevoegd.
Tip: Geen ruimte voor een hoop? Maak dan bladcompost in een vuilniszak: vul een zak met blad, voeg wat kalk en eventueel water toe, prik er gaten in en zet weg. Na 6 maanden heb je bladcompost!
Wel:
Niet:
Een goede compost ruikt naar bosgrond en heeft een rulle, kruimelige structuur. Als het organisch materiaal niet meer herkenbaar is en de hoop donker van kleur is, dan is je compost klaar voor gebruik in de tuin.
Omscheppen: Keer de composthoop elke 6 weken om. Zo verspreid je lucht en activeer je micro-organismen.
Vochtregulatie: Houd de compost vochtig als een uitgewrongen spons. Te droog? Voeg water toe. Te nat? Meng met droog materiaal en dek af met stro of rieten matten.
Warmte: Een goed samengestelde hoop kan tot 60°C warm worden, ideaal voor snelle afbraak en het doden van ongewenste zaden.
1. Kan ik compost maken zonder tuin?
Zeker! Gebruik een compostvat of wormenbak op je balkon of terras. Zolang je het afval goed verdeelt en voldoende lucht en vocht voorziet, lukt dit prima op kleine schaal.
2. Moet ik de compost afdekken?
Bij langdurige regen: ja. Een afdekzeil voorkomt dat voedingsstoffen wegspoelen. In de winter is afdekken niet nodig; vorst schaadt het proces niet.
Wil je zien hoe je stap voor stap compost kunt maken, bekijk dan deze video van groenredacteur Annemarie waarin ze alles uitlegt!
Als dochter van een hovenier bracht Sabien Froger haar jeugd vele uren samen met haar vader door in de grote tuin bij hun huis. Meehelpen met het snoeien van fruitbomen, gras inzaaien en aan de slag in de moestuin: al van jongs af aan wordt ze dolgelukkig van buiten bezig zijn. Met haar handen in de aarde, omringd door de vele dieren in de tuin. Ook nu ze op een appartement woont, heeft ze geen tekort aan planten. Zo’n 30 kamerplanten en een gezellig groen balkon laten haar iedere dag weer een beetje terugdenken aan die heerlijke, lange dagen in de tuin.
Ik heb een abonnement op het blad De tuin op tafel genomen, en zou een code krijgen voor een gratis abonnement uit een keuze van de volgende abonnement met 4 nummer.
Wanneer kan ik deze code verwachten?